Ayurveda is een vijfduizend jaar oud systeem van natuurlijke genezing, dat stamt uit de Indiase Vedische cultuur. Ayurveda is niet alleen een systeem om ziekte te behandelen, maar ook een wetenschap van het leven (ayur = leven, veda = wetenschap/kennis). Het geeft wijsheid die je helpt vitaal te blijven terwijl je je doel in dit leven verwerkelijkt. Het biedt richtlijnen voor een ideale dagelijkse routine, een ideaal dieet en gedrag, en het juiste gebruik van je zintuigen. Deze richtlijnen kunnen per seizoen verschillen. Ayurveda herinnert je eraan dat gezondheid een evenwichtige en dynamische samenwerking is tussen je omgeving, lichaam, verstand en geest.

Volgens de ayurvedische filosofie zijn er vijf basiselementen die prana (adem of levenskracht) bevatten: aarde, water, vuur, lucht en ether. Deze elementen combineren in paren en vormen drie dynamische krachten of interacties, die dosha’s worden genoemd. Dosha betekent ‘dat wat verandert’. De doscha’s bewegen voortdurend in een dynamische balans, de een met de ander. De drie actieve dosha’s zijn vata (lucht), pitta (vuur) en kapha (aarde). Ze zijn verantwoordelijk voor de kenmerken van je verstand en lichaam. Ieder mens heeft een unieke verhouding tussen deze drie krachten die zijn/haar natuur vormen. Als vata overheerst in je systeem, heb je aanleg slank te zijn, luchthartig, enthousiast, energiek en veranderlijk. Overheerst pitta, dan heb je de gave intens te zijn, intelligent, doelgericht en heb je veel zin in het leven. Als kapha overheerst, heb je aanleg tolerant te zijn, ordelijk en koesterend. Hoewel we allemaal over deze drie krachten beschikken, overheersen bij de meeste mensen één of twee.

Voor iedere dosha geldt een evenwichtige en onevenwichtige expressie. Als vata in evenwicht is, ben je levendig en creatief. Als vata uit balans is, kan je last hebben van ongerustheid, slapeloosheid, een droge huid, constipatie en moeite hebben om je te concentreren. Als pitta in evenwicht is, ben je enthousiast, vriendelijk, gedisciplineerd, een goede leider en een goede spreker. Als pitta uit balans is, heb je de neiging dwingend en prikkelbaar te zijn en kan je last hebben van maag- en darmstoornissen of ontstekingen. Als kapha in balans is, ben je charmant, aanmoedigend en stabiel. Als kapha uit balans is, kun je last hebben van futloosheid, gewichtstoename en slijmvorming in de voorhoofdsholte. Een belangrijk doel van ayurveda is je ideale balans te bepalen, vast te stellen waar je uit balans bent en een behandelingsplan te maken.

De eerste stap in de diagnose is het bepalen van je aanleg/natuur. Eerst wordt naar jou gekeken, niet naar de ziekte. Dezelfde ziekte kan verschillende gedaanten hebben in twee mensen, omdat hun aanleg/natuur verschilt. Hierdoor hoeven de medicijnen en de behandeling voor twee mensen met dezelfde ziekte niet hetzelfde te zijn. Deze aanpak is de kern van het ayurvedische systeem. Als je je aanleg/natuur begrijpt, helpt dit om een leefstijl te ontwikkelen die het best bij je past, zodat je een optimale gezondheid krijgt en je je creatieve vermogen optimaal kunt benutten.